Europa krijgt mogelijk een nieuwe bouwsteen voor digitale soeve­rei­ni­teit. Onder de naam ÆTHER bundelen Europese bedrijven uit de chipsector, cloud­we­reld, bouw, energie en high-perfor­mance compu­ting hun krachten voor de ontwik­ke­ling van eigen AI-gigafa­brieken. Het consor­tium wil zich kandi­daat stellen voor de AI Gigaf­ac­tory-oproep van de Europese Commissie.

De eerste concrete plannen liggen in de regio Straats­burg. Daar voert ÆTHER verge­vor­derde gesprekken over de overname van twee bestaande industriële locaties. Die moeten worden omgebouwd tot groot­scha­lige AI-compu­ting­cam­pussen. De eerste site, FR-SXB1, kan volgens de huidige planning in 2027 opera­ti­o­neel worden. Een tweede locatie, FR-SXB2, moet kort daarna volgen.

In de begin­fase moeten beide locaties samen 42 megawatt aan elektrisch vermogen leveren. Binnen een jaar na ingebruik­name wil ÆTHER daar nog eens 40 megawatt aan toevoegen. Op langere termijn mikt het consor­tium op meer dan 400 megawatt, afhan­ke­lijk van de beschik­bare netcapaciteit.

De ambitie gaat verder dan het bouwen van datacen­ters. ÆTHER wil een Europees industrieel model neerzetten waarin AI-reken­kracht, soeve­reine cloud, energie­be­heer, herge­bruik van bestaande terreinen en regio­nale econo­mi­sche ontwik­ke­ling samen­komen. Daarmee raakt het project aan een van de belang­rijkste vragen in de Europese techno­lo­gie­stra­tegie: kan Europa AI niet alleen gebruiken, maar ook zelf hosten, voeden, bevei­ligen en opschalen?

Aan het consor­tium doen onder meer 2CRSi, SiPearl, Axelera AI, Viridien, OUTSCALE van Dassault Systèmes, Électri­cité de Stras­bourg, Socomec, Equans, Demathieu Bard, Nhood, Projex en Haffner Energy mee. Samen brengen zij exper­tise in op het gebied van servers, proces­sors, AI-versnel­lers, soeve­reine cloud, energie­voor­zie­ning, bouw en exploi­tatie van kritieke infrastructuur.

Een belang­rijk uitgangs­punt is dat ÆTHER bestaande industriële locaties wil herge­bruiken. Zo moet de ruimte­lijke impact van de nieuwe AI-infra­struc­tuur worden beperkt. Tegelij­ker­tijd wil het consor­tium inzetten op koolstof­arme energie, energie­op­slag en effici­ënte stroom­voor­zie­ning. Dat is cruciaal, omdat de groei van AI steeds nauwer verbonden raakt met de beschik­baar­heid van betaal­bare en betrouw­bare elektriciteit.

Ook datasoe­ve­rei­ni­teit staat centraal. De AI-campussen moeten worden geëxploi­teerd door Europese partijen en zijn bedoeld voor bedrijven, overheden, onder­zoeks­in­stel­lingen, zorgor­ga­ni­sa­ties en industrieën die AI willen inzetten binnen Europese kaders voor veilig­heid, controle en datagebruik.

De keuze voor Straats­burg geeft het project extra gewicht. De regio ligt dicht bij Europese instel­lingen en midden in de econo­mi­sche Rijncor­ridor. Lokale overheden, waaronder de regio Grand Est en de Eurome­tro­pool Straats­burg, hebben hun steun al uitgesproken.

Met ÆTHER wil Europa een antwoord formu­leren op de wereld­wijde inves­te­rings­golf in AI-infra­struc­tuur. De boodschap is duide­lijk: Europa wil niet afhan­ke­lijk blijven van buiten­landse cloud- en chipreuzen, maar zelf beschikken over de infra­struc­tuur waarop de volgende generatie AI-toepas­singen draait.